آخوندی: «قفسهای انسانی» درست كردند و اسمش را گذاشتند «مسكن مهر»

عباس آخوندی در فاصله فعالیت دولتهای اصلاحات و محمود احمدینژاد دو كار كرد كه آثار و پیامدهای آن را در كارنامه و برنامه و نگاه امروز او قابل مشاهده است. كار بزرگ او ادامه تحصیل در رشته اقتصاد در انگلستان بود ه موجب شد چشمهای او دنیای تازهای از دانش در این حوزه را ببیند و به مرور از ادبیات اقتصاد سیاسی كه در آن دولت ناجی بزرگ بود فاصله گرفت. كار دوم او كه باز هم مهم بود فعالیت در بخش خصوصی و نان درآوردن برای خود و خانوادهاش از محلی غیر از خزانه دولت.

این دو رویداد منجر به دگرگونی در رفتار، گفتار و عقاید اقتصادی او شد و به مرور به یك اقتصاددان – سیاستورز آزادیخواه اقتصادی تبدیل شد. سخنان و نوشتههای عباس آخوندی در ۸ سال فعالیت دولتهای احمدینژاد به مرور طعم آزادیخواهی بیشتری پیدا كرد و این ادامه داشت تا اینكه وی در دولت یازدهم و شاید برخلاف خواسته و باورش برای مدیریت اجرای بخش مسكن و راه كه دو بخش مهم اقتصاد است انتخاب شد.

عباس آخوندی از همان روزهای نخست فعالیت خود طرح حیثیتی و البته نان و آبدار «مسكن مهر» را از چند زاویه مخدوش تلقی كرد. باور علمی و كارشناسی این وزیر اقتصادخوانده طرفدار بازار آزاد درباره مسكن مهر این بود و هست كه ۴۰ هزار میلیارد تومان تخصیص داده شده به این طرح در دورهای كه میانگین قیمت هر دلار حدد ۹۰۰ تومان بوده است، هدر دادن نزدیك به ۴۰ میلیارد دلار از منبع كمیاب ارزی ایران بوده است.

عباس آخوندی البته از نگاه انساندوستانه نیز موضوع مسكن مهر را در زیر ذرهبین قرار داده و میگوید شهروندان مستاصل ایرانی را نباید به جاهایی هدایت كرد كه نه آب دارد، نه برق دارد و نه میشود آنجا كاری كرد چون مراكز شغل و صنعت ندارند.

عباس آخوندی با بیان این مطالب كه البته از طرف اكثریت اقتصاددانان و فعالان اقتصادی تایید میشود موجی از دشمنی با خود را در میان ذینفعان طرح مسكن مهر كه هزاران میلیارد تومان كار برای خود تعریف كرده بودند را برانگیخت. از طرف دیگر مخالفت صریح و كارشناسانه عباس آخوندی با مسكن مهر كه «حیثیتیترین طرح حمایت از تهیدستان» دولت قبلی و هواداران سرسخت ایدئولوژیك دولت قبلی بود، موجی دنبالهدار از دشمنی با خود را برانگیخت.

عباس آخوندی در سالهای اخیر چندین بار علیه سازمان حمایت از مصرفكنندگان كه رفتارش به قول خودش از «سوسیالیسم» سرچشمه میگیرد را بر زبان آورد و آن موقعی بود كه این سازمان اجازه نداد قیمت بلیت حمل و نقل عمومی مثل قطار و هواپیما آزاد شود و آنها را همچنان در بند قیمتگذاری دولتی نه داشت.

سخنان این اقتصاددان طرفدار اقتصاد بازار آزاد رقابت علیه سازمان حمایت مصرفكنندگان و متهم كردن آن به رفتار سوسیالیستی این بار گروهی از مدیران دولتی را با او در تضاد قرار داد. سخنان آخوندی اما علیه سوسیالیسم موجب شد كه چپگرایان ایرانی كه در جاهای گوناگون حاضرند و گروهی از آنها لباس نهادگرایی به تن كردهاند نیز مخالفت با او را در دستور كار قرار دادند.

موج حملات گوناگون علیه عباس آخوندی به ویژه از سوی ضرركنندگان از توقف طرح مسكن مهر هرگز در سه سال گذسته قطع نشده است و هر جا و هر گاه كه وزیر راه و شهرسازی دولت یازدهم سخنرانی دارد و به ویژه در مراكز دانشگاهی و غیر از وزارتخانهها، او را تعقیب كرده و از هر فرصت برای انتقاد از او استفاده میكنند.

عباس آخوندی روز دوشنبه ۱۰ خرداد ماه ۱۳۹۵ در دانشگاه شریف حاضر شد و در میزگردی كه حسین راغفر اقتصاددان منتقد اقتصاد رقابتی یك طرف میزگرد بود صحبت كرد. این سخنرانی چند حاشیه داشت كه افشای آنها میتواند برای علاقمندان به اقتصاد سیاسی ایران جذاب باشد. یكی از این حاشیهها، تهیه و انتشار كف خیابانی و روی پلههای دانشكده شیمی بود كه خطاب به وزیر نوشته شده بود كه «مسكن مهر مزخرف نیست» و چند شعار دیگر كه البته وزیر به آسانی از روی آنها عبور كرد.

این مخالفان آخوندی و طرفداران مسكن مهر در زمانی كه قرار شد وی به پرسشها پاسخ دهند از او پرسیدند «شما كه در كاخ زندگی میكنید درد تهیدستان را كه به مسكن مهر نیاز دارند را درك نمیكنید» كه از طرف مجری برنامه خواند شد و موجب شد حضار در نشست به مدت یك دقیقه برای پرسشكننده دست بزنند.

به گزارش ساعت ۲۴، از حاشیههای این میزگرد یكی هم این بود كه حسین راغفر آمارهایی از اینكه شرایط اقتصادی تحت سیاستگذاری دولتهای به قول او لیبرال موجب شده است كه موجی از سرمایه بانكها كه متعلق به مردم است به سمت مسكن و ساختمان برد و ۸۰۰ هزار خانه خالی پدیدار شود. راغفر تاكید كرد كه این خانههای خالی متعلق به همین كسانی است كه برای مسكن سیاستگذاری میكنند كه باز هم موجب شد دانشجویان خوشحالی كنند.

برخی از دانشجویان كه برای شنیدن بحثهای كارشناسی درباره عنوان همایش آمده بودند از «همگرایی طرفداران مسكن مهر و یك اقتصاددان مخالف بازار آزاد رقابتی» اظهار تعجب كردند و به خبرنگار ساعت ۲۴ گفتند كه این همگرایی موجب تردید در صحت صحبتهای آنهاست و تاكید كردند چطور میشود اقتصاددانی كه به طور كامل از سوسیالیم دفاع میكند با كسانی كه خود را طرفدار دولت مكتبی احمدینژاد میدانند در یك مسیر قرار گرفتهاند.

جمعبندی آخوندی

عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی در برابر یورشگونهای كه شاید بدون برنامهریزی قبلی بود اما اتفاق افتاد و در یك ساعت از طرف یك اقتصاددان نهادگرا و گروهی از طرفداران دولت قبل مورد انتقاد قرار گرفت بسیار متمدنانه رفتار كرد و از كوره درنرفت و عصبانی نشد.

آخوندی در پاسخ به پرسش یاد شده از طرف دانشجویان طرفدار دولت احمدینژاد كه از او خواستند درباره مسكن مهر توضیح دهد گفت: بهبود وضع تهیدستان هر جامعه از جمله جامعه ایرانی وظیفه دولتهاست و دولت یازدهم نیز این را در دستور كار دارد. حرف من كه در اینجا نه به عنوان وزیر بلكه به عنوان یك فرد دانشگاهی صحبت میكنم این است كه برای حمایت از فقیران باید منابع ملی را دور ریخت یا همان منابع كمیاب را در بالاترین اندازه بهرهوری استفاده كرد.

اكثریت كارشناسان باور دارند كه ۴۰ هزار میلیارد تومانی كه در طرح مسكن مهر دور ریختیم و سم مهلكی بود برای رشد نقدینگی و رشد تورم میشد كارهای بسیار بهتری برای فقیران انجام داد. آیا ۴۰ هزار میلیارد تومان باید میدادیم و به جای افزایش رفاه تهیدستان «قفسهای انسانی» درست میكردیم.

مسكن مهر ساخته شده در جاهای بیآب و علف و جاهایی كه كار و شغل وجود ندارد همانند درست كردن یك فروشگاه متروكه است كه در این خانهها به جای كالا «قفسههای كالای انسانی» درست كردهایم. این همان اندیشهای است كه اقتصاد متمركز دولتی و سوسیالیستی حكم كرد تا چنین طرحهایی اجرا شود.

سایت ساعت ۲۴ به زودی متن كامل سخنان وزیر راه و شهرسازی در جمع دانشجویان دانشگاه شریف را منتشر خواهد كرد.